Mediation
Procedure
Kwaliteit
Mediator
Kosten
Voor- & nadelen
Mediation
Mediation is een vorm van bemiddeling die mensen in staat stelt om zelf hun conflict op te lossen. Deelnemers gaan met elkaar in gesprek onder leiding van een mediator. Zij bespreken het conflict en kijken samen naar mogelijke oplossingen.
Mediation wordt vaak ingezet bij:
- Scheiding (verdeling, ouderschapsplan, alimentatie)
- Arbeidsconflicten
- Zakelijke conflicten
- Burenruzies
Voordeel van mediation is dat het sneller gaat dan een procedure, laagdrempelig is, deelnemers kunnen zelf beschikken over de oplossing, en er is aandacht voor behoud van de onderlinge relatie.
Voorafgaande aan de mediation worden de voorwaarden van het mediationproces besproken, zoals geheimhouding, vertrouwelijkheid, inspanningsverplichting, de kosten en verdeling daarvan enzovoorts. De afspraken worden vastgelegd in de mediationovereenkomst.
Mediation vindt plaats aan tafel bij de mediator met alle deelnemers (of afvaardiging). Er kunnen ook afzonderlijke gesprekken worden gehouden. Dit kan op verzoek van de deelnemers of op verzoek van de mediator.
Afhankelijk van het conflict zijn er een of meer gesprekken nodig. Gemiddeld genomen is binnen het mediationtraject na drie à vier gesprekken duidelijk of een oplossing zal worden bereikt, maar soms is het probleem in één gesprek opgelost. Dit hangt vooral af van de aard van het conflict.
Een gesprek duurt minimaal 1 en maximaal 3 uur. Bij (complexe) zakelijke conflicten kan er worden afgesproken extra tijd in te plannen om tot een oplossing te komen.
Gemiddeld is na drie à vier gesprekken duidelijk of een oplossing zal worden bereikt
Zie voor meer informatie over mediation de website van de Mediatorsfederatie Nederland (MfN).
Werkwijze
Kwaliteit
Er is een aantal instanties in Nederland dat zich bezighoudt met het bevorderen en bewaken van de kwaliteit van mediation en mediators, waaronder de bekendste: Mediatorsfederatie Nederland (MfN).
De MfN heeft regels vastgelegd in een model mediationovereenkomst, het mediationreglement en in de gedragsregels voor de mediator. Alle bij de MfN aangesloten registermediators leven het door de MfN opgestelde reglement en haar gedragsregels na. Eventuele toetsing vindt plaats met behulp van een klachtenprocedure of tuchtrechtspraak. Voorts verplicht het MfN de deelnemers om voldoende mediations per jaar uit te voeren en deel te nemen aan permanente educatie.
De MfN heeft reglementen en gedragsregels vastgesteld en verplicht tot permanente educatie.
Mediators die voldoen aan de kwaliteitscriteria die daarvoor zijn gesteld, zoals een geaccrediteerde opleiding, afgesloten met een theorie examen en live- of video assessment, kunnen worden ingeschreven in het MfN-register.
De meeste leden van de VMRU zijn MfN registermediators.
De mediator zorgt voor een goede en prettige ambiance waarin deelnemers zich vrij voelen om het conflict met elkaar te bespreken. De mediator begeleidt het gesprek en zet interventietechnieken in om de communicatie tussen deelnemers te verbeteren. De mediator bewaakt de balans tussen deelnemers en helpt hen bij het zoeken naar de oplossing. Soms gebeurt het dat meerdere deelnemers met elkaar een conflict hebben. Zijn er veel betrokkenen dan kan de begeleiding plaats vinden door twee mediators (co-mediation).
Doel is om in een vruchtbaar gesprek begrip te krijgen voor elkaar en toe te werken naar oplossingen die voor de deelnemers aanvaardbaar zijn.
Doel van de mediation is om te kijken naar de belangen van deelnemers in plaats van hun standpunten. Van daaruit zoek je naar oplossingen die in wederzijds belang zijn.
Bij aanvang van de mediation wordt gesproken over het conflict zelf. Wat is er gebeurd en wat heeft dat gedaan, voor de deelnemers of op de werkvloer…? De deelnemers krijgen de ruimte om ieder de eigen kant van het verhaal te vertellen. Als er meer duidelijkheid is over de situatie en elkaars visie, zal worden gekeken naar de belangen. Wat drijft deelnemers en zijn er misschien gezamenlijke belangen?
Zijn de belangen in kaart gebracht, dan wordt gekeken naar de toekomst. Deelnemers worden uitgenodigd om samen te zoeken naar oplossingen die recht doen aan ieders wensen en verwachtingen en in wederzijds belang zijn.
Mediation is vrijwillig. Niemand kan worden gedwongen om met een oplossing akkoord te gaan die voor hem of haar niet aanvaardbaar is. Door samen te kijken naar een oplossing, rekening houdend met alle belangen die er zijn, werk je toe naar afspraken die voor allen acceptabel zijn. Er zijn geen winnaars of verliezers.
Afspraken die samen zijn gemaakt en niet zijn opgelegd door een derde, zoals een rechter, worden over het algemeen beter nageleefd. Bovendien blijf je met elkaar in gesprek wat prettig is voor de relatie, zeker als je na het conflict nog met elkaar verder wil.
Mediator
Kosten
In sommige gevallen is mediation voor de deelnemers gratis. Te denken valt aan buurtbemiddeling, dit wordt meestal door vrijwilligers begeleid.
Soms is een tegemoetkoming in de kosten voor mediation mogelijk via de Raad voor de Rechtsbijstand. Afhankelijk van je inkomen betaal je een eigen bijdrage voor gesubsidieerde mediation. Meer informatie is te vinden op de websites van het Juridisch Loket en de Raad voor Rechtsbijstand - zie knoppen onderaan dit blok.
Ook is het mogelijk dat een rechtsbijstandverzekering (een deel) van de kosten vergoedt voor een arbeids- of familiemediation. Raadpleeg daarvoor voorafgaande aan de mediation de voorwaarden van je verzekering.
Heb je geen recht op subsidie via de overheid of betaling door je verzekering, dan worden de kosten voor de mediation betaald door de deelnemers. Soms betaalt één deelnemer alle kosten, denk bijvoorbeeld aan een conflict tussen werkgever en werknemer, maar meestal wordt een 50/50 verdeling overeengekomen. Hoe de verdeling is tussen de deelnemers wordt voorafgaande aan de mediation besproken.
De kosten van de mediation en verdeling daarvan wordt voorafgaande aan de mediation besproken. Afspraken worden schriftelijk vastgelegd.
De meeste mediators hanteren een uurtarief; dit kan sterk variëren: van € 150 tot € 350 , inclusief of exclusief 21% btw. Sommige mediators rekenen alleen de contacturen die zij met de deelnemers hebben, anderen rekenen ook de tijd die zij besteden aan het maken van verslagen of overeenkomsten. Ook reistijd en reiskosten kunnen in rekening worden gebracht. Het is van belang om bij aanvang van de mediation hierover duidelijke afspraken te maken. Deze afspraken worden vervolgens vastgelegd in de opdrachtbevestiging: de mediationovereenkomst.
Omdat je meestal samen de kosten van de mediation betaalt vallen de kosten voor een mediationtraject lager uit dan wanneer je ieder een eigen advocaat hebt in een gerechtelijke procedure.
Waarom zou je deelnemen aan een mediation en niet met een advocaat naar de rechter gaan?
Voordelen:
- Mediation is maatwerk;
- In mediation heb je zelf een stem in de uitkomst;
- Een mediationtraject verloopt sneller dan een gang naar de rechter;
- Het conflict wordt niet verder op scherp gezet;
- In mediation blijf je in contact met elkaar;
- Mediation is vertrouwelijk en valt onder geheimhouding;
- Mediation is vrijwillig, je mag er dus ook mee stoppen;
- Mediation is goedkoper dan een procedure.
Nadelen:
- Mediation is niet vrijblijvend, je spreekt af dat je je inzet om te komen tot oplossingen die in wederzijds belang zijn;
- Je kunt je conflict niet uit handen geven, maar moet zelf aan de slag;
- Niet elk geschil, deelnemer, of situatie leent zich voor mediation. Een conflict mag bijvoorbeeld niet te erg zijn geëscaleerd (geweld), deelnemers moeten partijautonomie hebben en een deelnemer moet wilsbekwaam zijn en willens en wetens beslissingen kunnen nemen.
